Khi người lao động tiếp xúc với máy móc, hóa chất, nhiệt độ cao hoặc các yếu tố nguy hiểm khác, PPE không còn là lựa chọn mà là yêu cầu cần thiết để bảo vệ sức khỏe và an toàn khi làm việc. Cùng Toplist Bảo Hộ Lao Động tìm hiểu những ngành nghề cần sử dụng PPE trong bài bài viết dưới đây.
Cơ sở pháp lý: Khi nào bắt buộc sử dụng PPE?
Trước khi liệt kê các ngành nghề, cần hiểu rõ quy định về việc sử dụng đồ bảo hộ lao động. Theo Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH, người sử dụng lao động phải trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân (PPE) cho người lao động khi làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại.
Những yếu tố này có thể là:
- Yếu tố vật lý: độ ồn, rung, bức xạ, áp lực.
- Bụi, khí, hơi hóa chất độc hại.
- Vi sinh vật: virus, vi khuẩn.
- Nguy cơ điện, nhiệt: điện giật, nhiệt độ cao, tia lửa.
- Nguy cơ va chạm, cắt, vật rơi.
- Nguy cơ ngã cao.
Do đó, lĩnh vực cần sử dụng PPE chính là những ngành nghề có sự xuất hiện của các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại trên. Tùy vào đặc thù công việc và mức độ rủi ro, người lao động sẽ cần sử dụng những loại PPE khác nhau để bảo vệ các bộ phận tương ứng.
Các ngành nghề cần sử dụng PPE
Xây dựng & công trình
Công trường là môi trường có nhiều rủi ro phát sinh cùng lúc, từ vật liệu thi công, bụi đến thiết bị cơ giới. Người lao động cần được bảo vệ trước các nguy cơ vật rơi, va đập, trượt ngã, bụi và tiếp xúc với máy móc.
Tùy vị trí làm việc, PPE có thể gồm mũ, giày, kính, găng tay, quần áo bảo hộ và áo phản quang. Với công trường có xe máy thi công hoặc làm việc trong điều kiện thiếu sáng, trang phục phản quang đặc biệt cần được chú trọng.
Mình hiểu vấn đề: bạn muốn phần này giống phong cách bài gốc nhưng không sao chép, có câu dẫn tự nhiên và phân tích đúng đặc thù ngành, chứ không biến thành bảng PPE theo từng công đoạn.
Cơ khí, gia công kim loại & hàn
Trong môi trường cơ khí, nhiệt và kim loại là hai yếu tố khiến yêu cầu bảo hộ cao hơn nhiều ngành sản xuất thông thường. Đặc biệt khi hàn, cắt hoặc mài, tia lửa và mạt kim loại có thể gây bỏng, tổn thương mắt hoặc làm rách trang phục.
Vì vậy, người lao động cần ưu tiên quần áo chống cháy/chịu nhiệt, kính hoặc mặt nạ hàn, găng tay chống cắt/chịu nhiệt và giày bảo hộ. Với công việc phát sinh nhiều tia lửa, nên sử dụng trang phục có thiết kế hạn chế vật liệu nóng lọt vào bên trong.
Cứu hộ, chữa cháy
Đây là lĩnh vực có mức độ nguy hiểm cao, người lao động có thể phải trực tiếp đối mặt với lửa, nhiệt độ cao, khói, khí độc và các vật thể đổ sập trong quá trình làm nhiệm vụ. Đặc biệt, môi trường cháy nổ còn có thể phát sinh nhiều rủi ro cùng lúc:
- Ngọn lửa và nhiệt bức xạ ở mức cao
- Khói, khí độc và thiếu oxy
- Vật liệu, kết cấu công trình có nguy cơ rơi đổ
- Bề mặt nóng, tia lửa và nguy cơ cháy lan
Do đó, lực lượng cứu hộ, chữa cháy cần sử dụng quần áo chữa cháy chống nhiệt, mũ bảo hộ chữa cháy, găng tay chịu nhiệt, ủng chữa cháy và thiết bị bảo vệ hô hấp. Khi làm việc trong khu vực có khói hoặc khí độc, bộ thiết bị thở độc lập (SCBA) là trang bị quan trọng để bảo vệ đường hô hấp.
Ngành hóa chất & phòng thí nghiệm
Da, mắt và đường hô hấp đều có thể trở thành vị trí phơi nhiễm khi làm việc với hóa chất. Rủi ro thường đến từ axit, kiềm, dung môi, hơi hữu cơ hoặc khí độc phát sinh trong quá trình pha chế, sản xuất và xử lý.
Vì vậy, PPE cần được lựa chọn theo tính chất hóa chất và cách tiếp xúc, có thể gồm quần áo chống hóa chất, găng tay, kính, mặt nạ bảo vệ hô hấp và ủng chuyên dụng. Với phòng thí nghiệm y tế, trang bị còn phải phù hợp với nguy cơ từ vi sinh vật và mẫu bệnh phẩm.
Y tế, chăm sóc sức khỏe & phòng dịch
Từ phòng khám, bệnh viện đến khu vực cách ly, nhân viên y tế thường xuyên phải tiếp xúc với nguồn có khả năng mang mầm bệnh. Đặc biệt trong quá trình khám, lấy mẫu hoặc xử lý chất thải y tế, rủi ro có thể đến từ:
- Máu và dịch cơ thể
- Giọt bắn, khí dung khi chăm sóc người bệnh
- Mẫu bệnh phẩm chứa vi khuẩn, virus
Tùy công việc, trang bị có thể gồm quần áo phòng dịch, áo choàng, khẩu trang N95, kính bảo hộ, găng tay và mũ trùm đầu. Với khu vực cách ly hoặc yêu cầu vô trùng, trang phục còn phải đáp ứng quy trình sử dụng và kiểm soát nhiễm khuẩn riêng.
Điện lực & viễn thông
Điện giật và hồ quang điện là những rủi ro nghiêm trọng nhất trong công việc điện. Bên cạnh đó, kỹ thuật viên còn phải đối mặt với nguy cơ ngã khi thao tác trên cột, trụ và ảnh hưởng từ điều kiện thời tiết khi làm việc ngoài trời.
- Tiếp xúc với nguồn điện hoặc điện áp cao
- Hồ quang, tia lửa điện
- Ngã từ cột, trụ hoặc vị trí cao
- Mưa, gió và môi trường làm việc ngoài trời
Tùy tính chất công việc, PPE có thể gồm quần áo chống hồ quang, găng tay và giày cách điện, mũ bảo hộ, mặt nạ bảo vệ cùng dây đai an toàn khi làm việc trên cao. Thiết bị cần có cấp bảo vệ phù hợp với điện áp và điều kiện sử dụng.
Chế biến thực phẩm
Người lao động trong lĩnh vực này có thể tiếp xúc với nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe và vệ sinh sản xuất, đặc biệt trong quá trình sơ chế, chế biến và vệ sinh nhà xưởng:
- Vi khuẩn, vi sinh vật từ nguyên liệu và môi trường
- Nước, chất tẩy rửa và dung dịch vệ sinh
- Bụi hữu cơ, hơi nước và môi trường nhiệt độ thấp
Để hạn chế những rủi ro này, PPE thường gồm quần áo bảo hộ thực phẩm, tạp dề chống thấm, mũ trùm đầu, găng tay và giày chống trơn. Trang phục cần dễ vệ sinh, phù hợp môi trường thực phẩm và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Môi trường, xử lý rác thải & tái chế
Công việc thu gom và xử lý rác thải thường diễn ra trong môi trường khó kiểm soát về nguồn tiếp xúc. Người lao động có thể gặp rác sinh hoạt, chất thải công nghiệp, hóa chất, chất thải y tế hoặc các vật sắc nhọn như kim loại, thủy tinh. Đây cũng là nguồn tiềm ẩn vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh.
Vì vậy, găng tay, khẩu trang, ủng và quần áo bảo hộ là những trang bị cơ bản để hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chất thải. Với công việc có hóa chất, vật sắc nhọn hoặc nguy cơ lây nhiễm cao, cần lựa chọn PPE chuyên dụng phù hợp với từng loại chất thải.
Nông nghiệp
Nông nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào lao động trực tiếp, từ gieo trồng, chăm sóc đến phun thuốc và bón phân. Trong quá trình này, người lao động phải thường xuyên làm việc ngoài trời và tiếp xúc với nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Đáng chú ý là thuốc trừ sâu, phân bón, bụi đất, côn trùng, cùng nắng nóng hoặc mưa kéo dài. Nếu tiếp xúc thường xuyên mà không có biện pháp bảo vệ, các yếu tố này có thể gây kích ứng da, ảnh hưởng đến mắt và đường hô hấp.
Vì vậy, cần trang bị quần áo bảo hộ, găng tay cao su, ủng, kính chống hóa chất và mũ bảo hộ, đặc biệt khi thực hiện công việc phun thuốc hoặc tiếp xúc trực tiếp với hóa chất nông nghiệp.
FAQ – Những câu hỏi thường gặp về ngành nghề cần sử dụng PPE
Nếu doanh nghiệp không trang bị PPE sẽ bị xử phạt ra sao?
Theo quy định hiện hành, hành vi không trang bị hoặc trang bị không đầy đủ PPE có thể bị phạt hành chính từ 5 – 50 triệu đồng, tùy hành vi và số người lao động vi phạm. Nếu vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, người có trách nhiệm có thể bị truy cứu hình sự.
Có thể dùng chung một loại PPE cho nhiều ngành không?
Có, nhưng chỉ với một số loại PPE cơ bản như mũ, giày hoặc quần áo bảo hộ thông thường. Với môi trường có hóa chất, nhiệt, điện hoặc vi sinh, cần sử dụng PPE chuyên dụng được lựa chọn theo đúng mối nguy.
PPE nên đạt tiêu chuẩn an toàn nào?
Tùy từng loại PPE và môi trường làm việc, sản phẩm có thể cần đáp ứng các tiêu chuẩn như EN, ISO, ANSI/ISEA hoặc TCVN tương ứng.
Kết luận
Mỗi ngành nghề có một nhóm mối nguy riêng, vì vậy PPE cần được lựa chọn dựa trên đặc thù công việc và mức độ rủi ro, thay vì sử dụng một loại bảo hộ cho mọi môi trường. Hiểu đúng nhu cầu sẽ giúp doanh nghiệp trang bị phù hợp và người lao động được bảo vệ tốt hơn trong quá trình làm việc.
Toplist Bảo Hộ Lao Động hy vọng những thông tin trên giúp bạn dễ dàng xác định ngành nghề của mình cần những loại PPE nào và lựa chọn trang bị phù hợp.
