Nón bảo hộ lao động là thiết bị bảo vệ cá nhân được sử dụng phổ biến tại công trường, nhà máy, kho hàng và nhiều môi trường có nguy cơ gây chấn thương vùng đầu. Tuy nhiên, không phải loại nón nào cũng phù hợp với mọi công việc. Việc lựa chọn cần dựa trên mối nguy, thiết kế, chất liệu, tiêu chuẩn và điều kiện sử dụng thực tế.
Vậy nón bảo hộ có tác dụng gì, nên chọn như thế nào và khi nào cần thay mới? Những thông tin dưới đây sẽ giúp người lao động và doanh nghiệp có cơ sở lựa chọn phù hợp hơn.
Nón bảo hộ lao động có tác dụng gì?
Mục đích chính của nón bảo hộ lao động là giúp giảm mức độ ảnh hưởng của một số tác động cơ học lên vùng đầu trong quá trình làm việc.
Sản phẩm thường được sử dụng để hỗ trợ bảo vệ trước:
- Vật thể rơi hoặc va đập.
- Va vào các kết cấu, thiết bị trong khu vực làm việc.
- Một số nguy cơ phát sinh từ môi trường lao động tùy theo loại nón.
- Tác động cơ học trong công trường, nhà máy hoặc khu vực sản xuất.

Tuy nhiên, nón bảo hộ không bảo vệ người lao động trước mọi loại nguy hiểm. Doanh nghiệp cần đánh giá rủi ro của từng vị trí làm việc để lựa chọn PPE phù hợp.
Các loại nón bảo hộ lao động phổ biến
Trên thị trường có nhiều loại nón bảo hộ lao động, phổ biến gồm:
Nón bảo hộ có núm vặn
Có núm điều chỉnh phía sau, dễ thay đổi kích thước và giữ nón chắc chắn khi làm việc.

Nón bảo hộ có lỗ thông gió
Giúp không khí lưu thông bên trong nón, phù hợp với môi trường làm việc nóng.

Nón bảo hộ có phụ kiện
Có thể kết hợp với kính, chụp tai hoặc phụ kiện khác. Cần chọn phụ kiện tương thích để đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Tiêu chuẩn nào cần quan tâm khi chọn nón bảo hộ?
Khi mua nón bảo hộ lao động, doanh nghiệp nên kiểm tra tiêu chuẩn được công bố cho sản phẩm và xác định tiêu chuẩn đó có phù hợp với mối nguy tại nơi làm việc hay không.
Một tiêu chuẩn phổ biến đối với mũ bảo vệ công nghiệp là ANSI/ISEA Z89.1, trong đó đưa ra các yêu cầu liên quan đến mũ bảo vệ đầu được sử dụng trong môi trường công nghiệp.
Ngoài ANSI, tùy thị trường và sản phẩm, người mua có thể gặp các tiêu chuẩn khác như EN 397 hoặc các tiêu chuẩn quốc gia tương ứng.
Điều quan trọng là không nên chỉ nhìn vào dòng chữ “đạt tiêu chuẩn” trên sản phẩm. Doanh nghiệp nên kiểm tra mã tiêu chuẩn, thông tin nhà sản xuất, hướng dẫn sử dụng và phạm vi bảo vệ được công bố.

Cách chọn nón bảo hộ lao động phù hợp
1. Xác định mối nguy
Xác định các rủi ro tại nơi làm việc như vật rơi, va đập, nhiệt hoặc điện để chọn loại nón phù hợp.
2. Chọn kích thước vừa đầu
Ưu tiên nón có hệ thống điều chỉnh chắc chắn, không quá rộng hoặc quá chật.
3. Kiểm tra vỏ nón
Không sử dụng nón bị nứt, biến dạng, giòn hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
4. Kiểm tra đai và quai
Đảm bảo đai bên trong và quai giữ còn chắc chắn, thay thế khi bị hỏng.
5. Chọn thiết kế phù hợp
Môi trường nóng có thể ưu tiên nón có lỗ thông gió. Nếu dùng thêm kính hoặc chụp tai, cần kiểm tra độ tương thích.

Khi nào cần thay nón bảo hộ lao động?
Không nên chỉ dựa vào một khoảng thời gian cố định để quyết định thay nón bảo hộ lao động.
Thời điểm thay mới phụ thuộc vào:
- Hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Tình trạng thực tế của vỏ nón.
- Mức độ và tần suất sử dụng.
- Điều kiện môi trường.
- Việc nón có từng chịu va đập mạnh hay không.

Nếu vỏ nón xuất hiện vết nứt, biến dạng, hư hỏng hoặc xuống cấp rõ rệt, cần ngừng sử dụng và kiểm tra theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Đặc biệt, sau một sự cố va đập nghiêm trọng, không nên tiếp tục sử dụng chỉ vì bên ngoài nón chưa xuất hiện dấu hiệu hư hỏng rõ ràng.
Cách bảo quản nón bảo hộ lao động
Bảo quản đúng cách giúp hạn chế tình trạng sản phẩm xuống cấp trong quá trình sử dụng.
Người lao động nên:
- Vệ sinh nón theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Bảo quản ở nơi khô ráo, tránh nhiệt độ quá cao.
- Không tự ý khoan, cắt hoặc thay đổi cấu trúc vỏ nón.
- Không đặt vật nặng lên nón.
- Kiểm tra vỏ và hệ thống đai thường xuyên.
- Không sử dụng sản phẩm đã có dấu hiệu hư hỏng.

Nếu doanh nghiệp trang bị nhiều loại PPE cùng lúc, nên có quy trình kiểm tra và quản lý riêng để hạn chế việc sử dụng nhầm hoặc tiếp tục dùng sản phẩm đã xuống cấp.
Nên mua nón bảo hộ lao động như thế nào?
Khi mua nón bảo hộ lao động, doanh nghiệp nên ưu tiên sản phẩm có thông tin rõ ràng về nhà sản xuất, tiêu chuẩn, hướng dẫn sử dụng và đặc tính bảo vệ.
Không nên lựa chọn chỉ dựa trên giá thành hoặc màu sắc. Một sản phẩm phù hợp cần đáp ứng yêu cầu của công việc và tạo sự thoải mái để người lao động có thể sử dụng đúng cách trong suốt thời gian làm việc.
Đối với doanh nghiệp đang trang bị đồng bộ nhiều loại PPE, có thể kết hợp nón với quần áo bảo hộ lao động và các thiết bị bảo vệ khác tùy theo từng vị trí công việc.
Kết luận
Nón bảo hộ lao động giúp giảm nguy cơ chấn thương vùng đầu trong nhiều môi trường làm việc có mối nguy về va đập hoặc vật thể rơi. Để sử dụng hiệu quả, doanh nghiệp cần dựa vào đặc điểm công việc, tiêu chuẩn, kích thước và tình trạng thực tế của sản phẩm khi lựa chọn và thay thế.

